SKEW -T DIJAGRAMI

LCL (Lifting condensation level) je visina na kojoj djelić vazduha postaje zasićen kad se diže suhoadijabatski. Koristi se da bi se ustanovila visina baze oblaka.

CAPE (convective available potential energy) [J/kg] definiše se kao količina energije na rasploganju djeliću vazduha koji se slobodno diže između nivoa slobodne konvekcije (level of free convection, LFC) i ravnotežnog nivoa (equilibrim level, EL).
Metod koji se koristi da bi se odredio konvektivni potencijal atmosfere je proračun CAPE-a. Može imati značajnu ulogu u razvoju konvektivnih oluja. Vrijednosti od 1000 do 2500 ukazuju na umjerenu konvekciju, a vrijednosti veće od 2500 na jaku konvekciju.

CIN (convective inhibition energy) [J/kg] energija potrebna za podizanje djelića vazduha vertikalno i pseudoadijabatski do nivoa slobodne konvekcije (LFC). To je energija potrebna da se “progura” djelić vazduha kroz područje stabilnosti u atmosferi.

LFC (level of free convection) visina na kojoj djelić vazduha postaje topliji (s manjom gustinom) u odnosu na okolni vazduh suho ili vlažno adijabatski.

EL (equilibrium level) Equilibrium (ravnotežni) nivo je visina, u gornjoj troposferi, gdje djelić zasićenog vazduha, koji se diže zbog pozitivnog potiska, nailazi na negativan potisak. U toj tački djelić vazduha postaje hladniji u odnosu na okolni vazduh. EL se koristi da bi se ustanovila visina vrha oblaka.

Li (lifted index) (°C) Razlika između temperature na 500 hPa i temperature djelića vazduha koji se diže do 500 hPa je lifted index. Negativna vrijednost ukazuje na potencijalnu nestabilnost. Vrijednost od -6 i niže u vezi su sa dubokim konvekcijama, a pozitivne vrijednosti ukazuju na stabilnost. Negativna vrijednost znači da je djelić vazduha topliji od okolnog vazduha tj. da ima potisak. Vrijednosti 0 do -2 slaba nestabilnost, -3 do -5 umjerena, -6 do -9 jaka nestabilnost, -9 i niže extremna nestabilnost.

K index (K) “K” indeks je mjera za razvoj oluje. Veći, pozitivan broj, znači veću vjerovatnost za oluju. K indeks je također bitan za prognoziranje obilnijih padavina. Za vrijednosti od 30 do 35 šansa za oluju je od 60 do 80%, 36 do 40 je 80 do 90%, a vrijednosti veće od 40 je skoro 100%.

TT (total totals) (K) Indeks se koristi za identificiranje mogućih područja za razvoj oluje. Vrijednosti veće ili jednake od 55 ukazuju na veliku šansu za razvoj jakih oluja, praćenih grmljavinom, jakom kišom, gradom.

Temperaturna inverzija

U normalnim uslovima u troposferi temperatura vazduha se smanjuje s visinom. Međutim, često, dijagrami pokazuju plitak sloj gdje, obrnuto u odnosu na normalno opadanje vrijednosti, temperatura raste s visinom. Ovaj sloj se naziva inverzioni ili temperaturna inverzija. Glavna osobina inverzije je stabilnost vazduha unutar inverzionog sloja.

U većem broju slučajeva moguće je na dijagramu uočiti vrstu inverzije baziranu na fizikalnim procesima koji je uzrokuju.
Navešćemo nekoliko uobičajenih inverzija, nađenih, na dijagramima.

Radijaciona inverzija (radiation inversion) - Nastaje radijacionim hlađenjem površine zemlje noću. Uglavnom ne prelazi nekoliko stotina metara.
Idealni uslovi za formiranje iste su: duge noći, vedro, suh vazduh, malo ili nimalo vjetra, hladna ili snjegom prekrivena površina zemlje. Prema tome, temperatura vazduha u ovakvim slučajevima raste s visinom.

Opadajuća, spuštajuća, inverzija (subsidence inversion) - Opadajuća inverzija uzrokovana je adijabatskim grijanjem vazduha dok tone. U vezu je sa anticikolonama i/ili stabilnim vazdušnim masama, često iznad kopna u toku zime.

Ovu vrstu inverzije karakteriše povećanje temperature s visinom kroz inverzioni sloj, dok iznad inverzije temperatura opada skoro suhoadijabatski. Tačka rose, relativna vlaga i vrijednost odnosa mješanja se povećavaju sa visinom kroz inverziju.

Frontalna inverzija (frontal inversion) - Frontalna inverzija se obrazuje kada se u atmosferi dodiruju vazdušne mase koje imaju različite temperature. S obzirom da je front “prelazni” sloj između dvije vazdušne mase, diskontinuitet će ponekad biti vidljiv na sondaži kao frontalna inverzija. Promjena temperature s visinom može obezbjediti osnovne informacije za lociranje frontalne zone. Uobičajeno frontalni sloj je slab, deformisan, ili deformisan drugim diskontinuitetima pa je identifikacija fronta teška. Posmatrajaći polja temperature na sondaži, informacije o vjetru u višim slojevima atmosfere mogu pomoći za bolje definisanje frontalne zone.

Jedan idealan promjer, kriva tačke rose duž frontalne zone će pokazati inverziju ili oštre promjene zajedno s krivom temperature. Na sl.3. inverzija tačke rose je evidentna izmedu 850 i 790 hPa. U ovom primjeru kriva tačke rose će biti glavna pomoć u lociranju frontalne zone, s obzirom da je kriva temperature ispod 900 hPa bila pod uticajem noćne radijacije tako da je lokacija frontalne inverzije nejasna. Frontalna površina je locirana na vrhu inverzije.

Hodographs (hodograf) - Upotreba hodografa za crtanje vertikalnih polja vjetra može pomoći pri predviđanju koja vrsta oluje se može razviti u datom termodinamičkom okruženju. Vjetar (vektori vjetra) je ucrtan sa njihovim repovima u istoj početnoj tački i strelice pokazuju smjer u kojem puše vjetar. Dužina vektora je proporcionalna brzini vjetra. Uobičajeno, vjetar je ucrtan kao tačka da slika ne bude konfuzna. Tačke su onda spojene linijom koja pokazuje promjenu brzine i smjera vjetra s visinom.